Yargının Hızlandırılması Ve İş Yükünün...

TÜRK HUKUK KURUMU

Association des Juristes Turcs.Turkish Law Association. Der Verein des Turkischen Rechts

 

Yargının Hızlandırılması Ve İş Yükünün Azaltılması Amacıyla Hazırlanan Kanun Tasarısı Hakkında Türk Hukuk Kurumu Yönetim Kurulu’nun Görüşü:

Tasarının genel gerekçesinde tasarıya konu suç ve kabahatlerle ilgili istatistikî bilgiler yer

almamıştır. Bu itibarla bu düzenlemelerin mahkemelerin iş yükünü ne ölçüde azaltacağı tam

olarak kestirilememekle birlikte; getirilen bazı hükümlerin yerinde olduğu görüşüne varılmış,

bazı hükümlerde ise isabet görülmemiştir. Maddeler tek tek ele alındığında;

1. Tasarının 1. maddesinde yer alan askerlik bakayaları ve yoklama kaçaklarına verilecek

idari para cezaları yüksek olup bunların indirilmesi gerekir. Ayrıca idari para cezasının, askeri

savcıların evrak üzerinden ilgilinin savunmasının alınmasından sonra takdir edilmesi de daha

doğru olur.

2. Tasarının 3. maddesi ile İ.İ.K.nun 354. maddesi değiştirilmektedir. Bu değişiklik icra

mahkemelerinde iş yükünü hafifletecek, ancak brüt asgari ücretin altında kalan takiplerin

sonuçsuz kalmasına da neden olacaktır. Bu tip icra takiplerinde alacaklıların dar gelirli olduğu

dikkate alınarak onlar aleyhine sonuç doğuracak olan bu maddenin tasarıdan çıkarılması

uygun olacaktır.

3. Tasarının 5. maddesinde Pasaport Kanunun 34. maddesinde değişiklik yapılmaktadır.

Maddenin son cümlesinde “Bu gibilerden yabancı olanlar sınır dışı edilir” ifadesi yer almakta

ancak yabancılar sınır dışı edilirken para cezası alınıp alınmayacağı tasarı metninden

anlaşılmamaktadır. Bu husus açıklığa kavuşturularak; para cezası alınacak ise “para cezası

alındıktan sonra” ifadesinin, alınmayacak ise o zaman da “para cezası alınmadan” ifadesinin

maddenin son cümlesine eklenmesi gerekir.

4. Tasarının 7. maddesi ile Pasaport Kanunun 38. maddesi değiştirilmektedir. Maddede para

cezasını kolluk birim amirinin vereceği belirtilmiş, 34. maddeye göre sınır dışı kararını kimin

vereceği ise belirtilmemiştir. Maddeye bu konuda da açıklık getirilmesi gerekmektedir.

5. Tasarının 9. maddesinde hukuk davalarında temyiz harçları artırılırken ceza davalarında

itiraz ve temyiz, harca tabi kılınmıştır.

Tasarının genel gerekçesinde de açıklandığı üzere Anayasanın 141. maddesine göre

“Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevi”dir.

İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmenin 6. maddesinde de,

TÜRK HUKUK KURUMU

Association des Juristes Turcs.Turkish Law Association. Der Turkische Juristenverein

Kurumumuz, Bakanlar Kurulu'nun

20.3.1939 gün, 2/10603 sayılı onayı ile

Kamu Yararına Çalışan Dernek'tir.

Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Konferans Salonu: Adakale Sokak 28/A Yenişehir/ANKARA . Yönetim: Adakale sokak 28/3 Yenişehir/ANKARA' Tel: (312) 4312690 - Belgegeçer: (312) 430 65 55

herkesin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının "makul süre içinde"

görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

Tasarıda özellikle ceza davalarında itiraz ve temyizin harca tabi tutulması, Tasarının genel

gerekçesine ve genel gerekçede anılan Anayasa Maddesi ile sözleşmenin 6. maddesine

aykırıdır. Bu itibarla idari yaptırımlarda ve ceza davalarında itiraz ve temyizin harca tabi

olmaması gerekir.

6. Tasarının 11. maddesinde; sulh hukuk mahkemelerinin Medeni Kanun’dan doğan yetkileri

saklı kalmakla birlikte, terk eden eşin ortak konuta daveti ve mirasçılık belgesi düzenlenmesi

yetkisi noterlere verilmektedir. Bu yetkinin sadece noterlere verilmesi yerinde olmayıp

avukatlara da tanınması gerekir. Bilindiği gibi terk eden eşin ortak konuta davetini takiben

açılacak terk nedeniyle boşanma davasında, davetin yasaya uygun düzenlenip düzenlenmediği

hususu yargı denetimine tabidir. Bu davetin yasaya uygun yapılması davanın ön şartı olup,

davayı takip edecek olan avukata da davet yapma konusunda yetki tanınması gerekir.

Mirasçılık belgesi ise kesin hüküm niteliğinde olmayıp M.K.’nun 598/3 maddesi uyarınca her

zaman geçersizliği ileri sürülebilen bir belgedir. Ayrıca mirasçılık belgesine dayalı olarak

açılacak davalarda mirasçılık belgesinin de yasaya uygunluğu yine yargı denetimine tabi

olacaktır.

7. Tasarının 12. maddesi ile 2575 sayılı Danıştay Kanunun 24. maddesi değiştirilip,

bakanlıkların sadece ülke genelinde uygulanacak düzenleyici işlemleri için Danıştay’da dava

açılması kabul edilmektedir. Bu hükümle bakanlıkların bölgesel ya da limanlarda olduğu gibi

yerel düzenleyici işlemleri için Danıştay’da dava açılamayacaktır. Bu da düzenleyici

işlemlerin yargısal denetimi açısından farklılıklara neden olacaktır. Bu nedenle bu değişikliğin

tasarıdan çıkarılması gerektiği düşünülmelidir.

8. Tasarının 11.maddesi hakkındaki değerlendirmenin kabul edilmesi halinde tasarının

16.maddesinin de buna göre yeniden düzenlenmesi gerekir.

9. Tasarının 20 nci, 21 nci ve 22 nci maddelerinde para cezalarının temyiz sınırının üç bin

liraya çıkarılması da hem ekonomik değer itibariyle hem de cezalara karşı yargısal denetim

yolunun kapatılması nedeniyle isabetli olmamıştır. Her türlü cezanın -para cezası da olsayargısal

denetime açık olması hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Üyelik Başvurusu

Üye Bilgi Güncelleme

Not: Güncellemeler üye onayı alındıktan sonra yapılmaktadır.